Preview only show first 10 pages with watermark. For full document please download

Kujawy? * Dlaczego Jeste*my Dumni, *e Tu Mieszkamy

   EMBED


Share

Transcript

KUJAWY? – DLACZEGO JESTEŚMY DUMNI, ŻE TU MIESZKAMY KUJAWY TO PIĘKNY REGION O BOGATEJ HISTORII. Strój kujawski Najstarszy opis kujawskiego stroju pochodził z roku 1827 i został zamieszczony w książce Feliksa Jaskólskiego „Pasterze na Bachorzy. Sielanki kujawskie”. W drugiej połowie XIX wieku Oskar Kolberg w swoim dziele „Lud” pisał, że Kujawiacy maja odrębny swój śpiew i taniec, jak mają wyłączny ubiór i gwarę, a Kujawiak nosi się bogaciej, przykrywa suciej a fałdzisto OTO KOBIECY STRÓJ KUJAWSKI. A TAK UBIERAŁ SIĘ MĘŻCZYZNA. KUJAWIAK Kujawiak to polski taniec ludowy , pochodzący z Kujaw. Wywodzi się z kujawskich obrzędów weselnych. Charakterystyka Jest tańcem spokojnym w metrum 3/4. Polega na chodzie w rytmie ćwierćnut na lekko ugiętych nogach. Nastrojowa, liryczna melodia nadaje mu zalotny charakter. Kroki taneczne oparte są głównie na łagodnym chodzie i obrotach, jedynie muzyczne akcenty na koniec frazy podkreślane są przez mocniejsze przytupywania. Podstawowe kroki w kujawiaku to: równy, z dołu, z góry, trójkrok chodzony (w jednym takcie wykonuje się trzy kroki taneczne). Figury Kujawiaka to: śpiący, od się-do się (odsibka), kolebany i 4 kierunki wirowania. PARY TAŃCZĄCE KUJAWIAKA TEKST STAREJ ORYGINALNEJ PIEŚNI - KUJAWIAKA Toczy sie po polu Najpiekniejsze niebo Najzielensze trawy Wlasnie tutaj rosna Gdzie nasze Kujawy Zboze ma kolory Slonca miodu zlota Do pracy i tanca Tutaj jest ochota Po malwach po makach Po dziejach, po nutach Rzewny Kujawiaczek W safianowych butach Najmilsza mi piosnka Wlasnie na Kujawach Gdzie jest moja wioska Malwy sloneczniki Tecza malowane To Kujawy moje Kujawy kochane Na polskich Kujawach Wszyscy my mieszkamy I kujawskie piosnki Dla was tu spiewamy Zespol Gniewkowianie My sie nazywamy I przed Wami dzisiaj Pieknie sie kłaniamy DANIA KUCHNI KUJAWSKIEJ Zupy: •Biały barszcz •Czernina •Krupnik kujawski •Muska •Rosół cielęcy •Szablok z zacierkami •Zacierka kraszona •Zacierka na mleku •Zupa śliwkowa •Zupa z rabarbaru •Żurek kujawski Ajntopfy: •Kapusta z grochem Dania główne: •Gołąbki w sosie żurkowym •Klapacze •Kluski ziemniaczane •Pirzok •Ryba po toruńsku •Śledzie po kujawsku •Szczupak w soli •Gęś po kołudzku •Gęsi smalec Desery: •Konfitura różana •Kujawska legumina makowa •Piernik toruński •Powidła śliwkowe •Rogaliki barcińskie KUJAWSKIE SPECJAŁY TORUŃSKIE PIERNICZKI BARCIŃSKIE ROGALE GWARA BYDGOSKA (UŻYWANA DO DZIŚ NA SZWEDEROWIE) Ludność zamieszkująca miasto Bydgoszcz przed XVIII wiekiem mówiła głównie gwarą kujawską. Od 1772, to jest od I rozbioru Polski, w wyniku którego Bydgoszcz znalazła się w granicach Prus, nastąpił duży napływ ludności niemieckiej do miasta. Tuż przed 1920, to jest przed wkroczeniem do Bydgoszczy polskiej armii, ludność ta stanowiła większość mieszkańców miasta (ponad 80% populacji Bydgoszczy). Zarówno ten fakt, jak i postępująca germanizacja, wywarły duży wpływ na język mieszkańców pochodzenia polskiego. W związku z tym do mowy mieszkańców Bydgoszczy zostało wprowadzonych wiele germanizmów, poddanych spolszczeniu. Miejska gwara bydgoska, bardzo podobna do gwary poznańskiej, z zapożyczeniami słów z języka niemieckiego występowała na terenie Bydgoszczy i w jej okolicach. W 1939 nastąpiło włączenie miasta do nazistowskich Niemiec oraz eksterminacja jego mieszkańców (szczególnie inteligencji). Po zakończeniu II wojny światowej gwarę bydgoską zaczął zastępować język literacki. Poprzez napływ ludności do miasta w czasach Polski Ludowej z ziemi chełmińskiej, Kociewia i okolic gwara bydgoska zaczęła zanikać. Obecnie najwięcej mieszkańców posługujących się nią można spotkać wśród starszej części społeczeństwa na Okolu, Szwederowie i Jachcicach. Najlepiej udokumentowanym świadectwem gwary bydgoskiej jest powieść Jerzego Sulimy-Kamińskiego Most Królowej Jadwigi. We wrześniu 2012 ruszyła internetowa inicjatywa "Ratowanie Gwary Bydgoskiej", w której wzięło udział ponad 1200 osób. Owocem ich prac jest opublikowany w internecie na początku stycznia 2013 Słowniczek Gwary Bydgoskiej SŁOWNICZEK GWARY KUJAWSKIEJ Jedne z najczęściej stosowanych określeń to: •"badeje", "badejki" – kąpielówki •"bamber" – chłop •"bamberka" – chłopka •"bombka" – porcja wódki •"brawędzić" – marudzić, ględzić •"bryle" – okulary •"chichrać się" – śmiać się •"churchlać" – kaszleć •"dekel" – pokrywka •"dycht" – całkiem, zupełnie •"ganek" – ścieżka, przejście •"gzub" – dziecko •ja" (z języka niemieckiego) lub "jo" (z gwar kociewskich) – tak •"klamoty" – zbędne rzeczy, w tym ubrania lub meble, bałagan, nieporządek; przedmioty ciężkie •"korekt" – w porządku •"krzyżak" – rdzenny mieszkaniec Pomorza; torunianin; Niemiec •"kuch" – placek, ciasto •"luj" – chuligan, menel •"mudzić" – marudzić •"nudle" – makaron •"rojber" – urwis, chuligan, niegrzeczne dziecko •"rychtyk", "rychtych", "rychtyg" (richtig) – dobrze, poprawnie •"sklep" – piwnica •"skład" – sklep •"statki" – naczynia •"sznytka" – kromka chleba •"zebuć się" – zdjąć ubranie DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ